In de loop van haar al bijna drie en een halve eeuw omspannende geschiedenis heeft de Stadsbibliotheek een zeer rijke collectie van oude en/of bijzondere, vaak ook kostbare drukken opgebouwd, die qua omvang behoort tot de twee of drie grootste nog zelfstandige stadsboekerijen van ons land.

Naast de normale aanschaf hebben de gerichte aankoop, de schenkingen of legaten van belangrijke particuliere collecties, de bruiklenen van instellingen zoals het Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap en het Bisdom Roermond, en tenslotte de fusie van de Stadsbibliotheek met de bibliotheek van de Maastrichtse congregatie van de Broeders van de Beyart hieraan in belangrijke mate bijgedragen.

De collectie bevat uiteraard heel veel materiaal dat zich specifiek op Maastricht en op Limburg betrekt -al vanaf het midden van de 19de eeuw fungeert de Stadsbibliotheek als Bibliotheca Limburgense, en haar Limburg collectie is dan ook de belangrijkste deelcollectie die zij bezit. Maar ook de verzameling van de Stadsbibliotheek als geheel -tot de komst van de Rijksuniversiteit Limburg de belangrijkste openbare geesteswetenschappelijk instelling en het centrum van het intellectuele leven in de provincie- weerspiegelt in haar samenstelling de culturele en intellectuele geschiedenis van stad en land.